شمارۀ یکصد و سوم رفاه نوجوانان (ندای جوانان غرب افغانستان) از چاپ برآمد.
آسیبپذیری خشکسالیها نیاز به مدیریت بحران دارد
نویسنده: انجنیر وکیل احمد بارک (کارشناس امور محیط زیست)
(نشر شده در شمارۀ 103 مجلۀ رفاه نوجوانان)
چنانچه همه میدانیم، آب مایۀ حیات و فراوانترین مادۀ مرکب بر روی سطح کره زمین است. آب بیش از سهچهارم سطح کرۀ زمین را پوشانده است. 97.2 فیصد از آبهای موجود در این سیاره در اقیانوسها و دریاها ذخیره شده اند، اما تنها حدود 2.8 فیصد از آبهای موجود قابل نوشیدن هستند.
متأسفانه با خشكسالي و کمبود آب، بلاهاي طبيعي بروز و خسارات زيادي به زندگي انسان و ایكوسيستم طبيعي وارد میشود؛ این پدیده به عنوان يك ناهنجاري اقليمي، يكي از مخربترين پديدههاي آب و هوايي محسوب میگردد و تقريباً در همه مناطق اقليمی افغانستان ديده میشود که اکثراً در افغانستان باعث مهاجرتها و بیجا شدنهای جبری میگردد؛ هيچ منطقهای از افغانستان از اين پديده در امان نيست و تأثيرات اين پديدۀ مخرب به نسبت موقعيت طبيعي خود را تجربه مینماید؛ لذا بروز خشكسالیهاي شديد و گسترده در كشور آسیبهای بسياري را هر ساله بر پيكرۀ اقتصادي بخشي از كشور تحميل میکند که از آن جمله میتوان به فرسايش خاکی، رشد سريع نفوس، تأمين مواد غذائي از طريق افزايش نياز به محصولات زراعتی و مشخصاً گسترش سطح زير كشت اشاره نمود. به عبارتي، نياز امروزي جوامع بشري، فشار بر انواع منابع طبيعي تجديد شونده و عدم استفاده از ریزرفها و ذخایر طبیعی را به حدي زياد نموده که از دامنۀ بردباري آن تجاوز کرده و بعضاً زمینههای سير قهقرايي را به وجود آورده است. از سوی دیگر، از اوائل دهۀ پنجاه بدین سو و با تجاوز و مداخلۀ خارجیها و درگیریهای مسلحانه در افغانستان، فرسايش خاك و پيامدهاي ناشي از آن، مانع اساسي در برابر ترقی و انکشاف جامعۀ بشري تلقي میشود. تقلیل کميت و کيفيت محصولات زراعتی، تخريب علفچرها، کاهش توليد محصولات جنگلی به خصوص پسته و جلغوزه، نابودي کولها و هامونها، ناپايداري دامنهها، سیلهای مخرب بهاری، خشک شدن و تخریب کاریزها و سایر منابع آبهاي زيرزميني، آسیبهاي جبران ناپذير زيست محيطي و در نهايت فقر اقتصادي و عدم ثبات اجتماعي را به بار آورده است.
خشکسالی سال روان از جملۀ همین پدیدههای منفی میباشد؛ بر اساس ارقام موجود، میزان بارندگی ولایت هرات در طول فصل بارندگی تا یک ماه قبل به طور اوسط 80 میلیمتر بوده، در حالیکه نیاز متوسط 200 میلی متر می باشد که این مقدار بارندگی موجود نمیتواند به مناطق مالداری و کشت للمی حد اقل نیازهای آبی شان را مرفوع نماید.
این تأثیرات منفی علاوه بر10 ولسوالی حاد و 4 ولسوالی نیمه حاد خشکسالی ولایت هرات، ولایتهای همجوار را نیز آسیب پذیر نموده که خطر سرازیر شدن هزاران خانوادۀ زیر خط فقر به شهر هرات موجود است. اگر به صورت عمومی تخمین زده شود، امسال بیش از 15 فیصد مجموع نفوس ولایت هرات از ناحیة خشکسالی شدیداً رنج می برند؛ کمبود مدیریت در حفر چاههای عمیق، عدم اکمال به موقع مالداران و للمی کاران، موجودیت افراد زورگو حین توزیع مواد امدادی به آسیب دیده گان و توزیع آب موجود، بیتوجهی در احداث بندهای کوچک و بزرگ (ظرفیتهای موجود) مانند بند پاشتان، بند رود غارون، چکدمها در ولسوالیهای آسیب پذیر و تهدید خشکسالی در سالهای قبل، کندی در تحقیقات و ترویج ورایتی های نباتی مقاوم در کم آبی و .... میتواند از چالشهای موجود باشد.
با توجه به اینکه نیازهای اولیه برای آسیب دیدههای خشکسالی تثبیت شده، لازم است تا در قسمت کاهش آسیب پذیری مردم، دولت تمام تدابیر را روی دست گرفته تا از مهاجرتها، فقدان مواد غذائی و کم آبی کاسته شود و در جهت پایداری منابع طبیعی، بهره برداری موثر از امکانات دست داشته، تقسیم عادلانة آب، اکمال ذخایر ثابت و دورانی، ایجاد مدیریت شفاف و واقعی بر اساس ارقام و دادههای ساحوی برای رسیدگی به آسیب دیدهگان خشکسالی و کنترول مدیریت مسکن برای برگشتن به سوی کار، زراعت و مالداری وطن مان تدابیر خاص اتخاذ و عملی گردد.


انتخابات و مردم سالاری برای محو مشارکتهای مافیایی
نویسنده: ویس احمد حکمت
(نشر شده در شمارۀ 103 رفاه نوجوانان)
تاریخ پر افتخار افغانستان گواه سهمگیری جوانان در روز های سخت و دشوار نجات وطن و آبادی این خاک با گذشتن از جان شان بوده که در نهایت ملت افغان را از بحرانها نجات داده است.
در شرایط فعلی که کشور مان نیاز به انکشاف و پیشرفت دارد، باید نقش و سهم جوانان در تمثیل حاکمیت ملی، ایثار و فداکاری در مقابل جنگ و خشونت تبارز نماید؛ زیرا حاکمیت ملی افغانستان به مردم این سرزمین از جمله جوانان (اعم از مرد و زن) تعلق داشته و این نیرو میتواند در تحولات مثبت و ایجاد مشارکت سیاسی دستآوردهای قابل لمس داشته باشد؛ انتصاب صدها جوان تحصیل کرده در نهادهای دولتی و جامعۀ مدنی طی سالهای اخیر نشان داده که با وجود همه مشکلات ناشی از جنگهای تحمیلی و رخنة سیستم مافیایی در درون جامعه، درایت و باورمندی جوانان نسبت به مردم و وطن سبب دستاوردهای آنان گردیده و این روحیه، جوانان دیگر را نیز علاقه مند به توسعة اقتصادی و دفاع از تمامیت ارضی کرده که جوانان در این امر ملی مشارکت میورزند و این، بیانگر نقش خودجوش جوانان در تأمین صلح و آبادی کشور میباشد.
مشارکت سیاسی و انتخابات نیازمند سهم گیری تمام اقشار از جمله نسل جوان در تعیین سرنوشت فردای کشور میباشد؛ انتخاب جوانان شایسته و تحصیل کرده میتواند در ایجاد تغییرات مثبت و همدلی ملت تأثیر مثبت داشته و شاهراه ترقی را به روی ملت رنجدیدۀ ما باز نماید.
اما جوانان وقتی میتوانند در دستیابی به پیشرفت ، رفاه، صلح و امنیت نقش آفرینی نمایند که با مشارکت در انتخابات و تحقق پلانهای ملی، متحد، یکپارچه و دارای وحدت عمل باشند.
جوانان با مدیریت درست، در تطبیق موارد فوق متعهد و جدی بوده و هیچگونه تبعیض بین افراد قائل نخواهند شد؛ در رعایت عدالت میان مردم چه در شمال، جنوب و یا در هر نقطة این سرزمین پاک باشند، الگوی خوبی و خدمت خواهند بود؛ رهبری با درایت و دلسوز که در تمام ابعاد مشارکتی و پلان گذاری انکشاف اقتصادی و اجتماعی با ایجاد مناسبات دوستانه و روابط مبنی بر احترام متقابل را به همراه داشته باشد، ایجاد مینمایند؛ از هر گونه اعمال تبعیض آمیز دوری مینمایند؛ استفاده از امکانات ملی با شفافیت در ارائۀ معلومات برای مردم صورت خواهد گرفت تا در نهایت، جوانان در تعیین سرنوشت شان تصامیم به جا و مقتضی را اتخاذ نمایند.
از این رو، نسل جوان وظیفة خویش میدانند تا برای تأمین وحدت ملی و سهمگیری در پروسههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تلاش همه جانبه نموده و در راه زیست باهمی، همه را به سوی افقهای تابناک وطن دوستی و ترقی خواهی دعوت نمایند تا هر شهروند مان از زندگی مرفه و سرشار از داشتهها و امکانات که خداوند (ج) برای ما اعطا نموده، بهره مند شوند.
جوانان غرب کشور همچو سایر شیر بچههای این مرز و بوم در این شرایط خطیر تلاش دارند تا در پروسۀ انتخابات ولسی جرگه و شورا های ولسوالی ها، مردم را به سوی حکومتداری خوب و مردم سالاری تشویق و ترغیب نمایند تا هر فرد این جامعه اگر در شهر و یا روستا زیست دارند، از حقوق مدنی و شهروندی خویش مستفید شوند.
حقوق مدنی شهروندان می طلبد تا جوانان آگاه و فعال، هر نوع فساد در درون نظام و یا در سطح کشور را قانوناً دادخواهی نموده و به مافیا، اجازۀ تاخت و تاز بر سر ملت و استفادة غیر قانونی از منابع و امکانات که مربوط همه افراد جامعه میباشد، را نداده و نگذارند تا عدة محدود و زورگوی بر ثروت ملی حاکم شوند و دارائی ملی را غارت و به بیرون از کشور انتقال دهند و یا باعث درگیریهای قومی، مذهبی، سمتی و سایر انواع تبعیض گردند.
دارائی ملی متعلق به همه افراد ملت بوده و آنهای که به چنین ثروتهای رسیده اند؛ باید به ملت و بالاتر از آن، به ناظر احوال مردم که در عرش مقام و عزت خاص دارد، پاسخ دهند و این جوانان که بر کلام الهی باورمند هستند، به هیچ فردی اجازه نمیدهند تا مشارکتهای مافیایی را ایجاد و یا انتخابات را به حیث وسیلة به قدرت رسیدن و زورگویی حلقات و افراد خاص قرار دهند. به امید مشارکت بیشتر جوانان در پروسههای ملی برای آبادانی سرزمین مان.
